Boże Narodzenie to jedna z nielicznych okazji, w której zachowała się tradycja wysyłania listów i kartek okolicznościowych z życzeniami. Tradycyjna korespondencja to przepiękny zwyczaj i tylko od naszego zaangażowania zależy, czy przetrwa na następne lata i będzie podtrzymywana. Nie jestem zwolenniczką ckliwych opisów zamieszczanych na bożonarodzeniowych kartkach przez ich producentów, dlatego przedstawiam sześć propozycji staropolskich życzeń świątecznych – fragmentów poezji klasyków literatury.

Szczęśliwa nocy, w którą się nam rodzi

Dzień jasny, światło wszystkiemu stworzeniu,

I w któréj brudach i okropnym cieniu

Słońce jaśniejsze nad codzienne wschodzi.

 

(...) Szczęśliwa stajni, szczęśliwe pieluchy,

Które się boskich członeczków tykają;

Szczęśliwy i żłób, szczęśliwe i siano;

 

Szczęśliwsze jednak nad wszystko pastuchy;

Sądzę, że naprzód dzieciątko witają,

I do zbawienia powstali tak rano.

Mijają lata, ale pewne rzeczy nadal są aktualne. Tak jak magiczny klimat Bożego Narodzenia uchwycony przez Jana Andrzeja Morsztyna, XVII-wiecznego poetę, w sonecie Na Boże Narodzenie. Ten barokowy utwór idealnie nadaje się jako dopełnienie życzeń na kartce bożonarodzeniowej.

Jest w moim kraju zwyczaj, że w dzień wigilijny,

Przy wzejściu pierwszej gwiazdy wieczornej na niebie,

Ludzie gniazda wspólnego łamią chleb biblijny

Najtkliwsze przekazując uczucia w tym chlebie.

(...) Braćmi się znowu poczyńmy, przebaczmy krzywdy, gdy trzeba.

Podzielmy się opłatkiem, chlebem pokoju i nieba.

Opłatek Cypriana Kamila Norwida to jeden z najpiękniejszych i zarazem najbardziej znanych wierszy o tematyce bożonarodzeniowej. Klasyka zawsze się obroni, toteż przedstawiamy go jako genialną propozycję tradycyjnych świątecznych życzeń. Z pewnością ich adresat nie przejdzie obok nich obojętnie.

Miłośnikom historii literatury polskiej i polszczyzny z pewnością przypadnie do gustu pieśń nieznanego autorstwa pochodząca z początku XVI wieku. Tak zwany Kanoncjał Przeworszczyka poleca się jako zawartość tradycyjnej kartki bożonarodzeniowej. Archaiczna polszczyzna tworzy niepowtarzalny klimat!

Chrystus się nam narodził,
Jenż dawno powieszczon był,
W Betleem żydowskiem mieście,
Z Panny Maryi czyście.
Hallelujah.

Gdy pasterze w nocy paśli,
Stanął przy nich anjoł spasny,
Ktorzy widząc jasność boską
Bali się bojaźnią ciężką.
Hallelujah.

Rzekł im anjoł: Nie bojcie się,
Ale owszem weselcie się,
Narodził sie zbawiciel wam,
Ktory rzeczon Chrystus Pan.
Hallelujah.

Teraz wszyscy śpiewajmy
A Panu Chrystowi dziękujmy,
Bo mu przysłusza śpiewać z anjoły w radości:
Chwała tobie na wysokości!
Hallelujah.

Fragment wiersza Gwiazda Leopolda Staffa – jednego z najwybitniejszych polskich twórców literackich XX wieku – również dobrze sprawdzi się jako dopełnienie krótkich bożonarodzeniowych życzeń. To jeden z nielicznych utworów, który nie nawiązuje do symboliki chrześcijańskiej, przez co ma najbardziej uniwersalny charakter.

Świe­ci­ła gwiaz­da na nie­bie,

Srebr­na i sta­ro­świec­ka,

Świe­ci­ła wi­gi­lij­nie,

Każ­dy zna ją od dziec­ka.

 

Zwi­sa­ły z niej z wy­so­ka

Dłu­gie, błysz­czą­ce pro­mie­nie,

A każ­dy pro­mień to było

Jed­no świą­tecz­ne ży­cze­nie. (...)

 

Przy wigilijnym stole

Łamiąc opłatek święty,

Pomnijcie, że dzień ten radosny

W miłości jest poczęty;

 

Że, jako mówi wam wszystkim

Dawne, odwieczne orędzie,

Z pierwszą na niebie gwiazdą

Bóg w waszym domu zasiędzie.

Na końcu naszego zestawienia nie mogło zabraknąć znanego wiersza Przy wigilijnym stole Jana Kasprowicza – czołowego przedstawiciela Młodej Polski. Lata mijają, ale pewne symbole wciąż pozostają niezmienne.

Potrzebujesz inspiracji na prezent na święta? Koniecznie sprawdź inne produkty Nadwyraz.com. Wśród nich oryginalne kartki świąteczne, kubki, torby, notatniki, breloki, a nawet etui na okulary! Chyżo tam zajrzyj.